भूगोल फक्त (Geography) – TET 150 प्रश्न पेपर 2 साठी

🌍 भूगोल फक्त (Geography) – TET 150 प्रश्न पेपर 2 साठी 

१) पृथ्वीचा आकार कसा आहे?

A) परिपूर्ण गोलाकार

B) ध्रुवाजवळ चपटी असलेला गोलाकार ✅

C) लंबगोलाकार

D) सपाट गोलाकार

उत्तर : B) ध्रुवाजवळ चपटी असलेला गोलाकार

२) पृथ्वीला 'निळा ग्रह' का म्हणतात?

A) वातावरणातील निळ्या वायूमुळे

B) पाण्याचे प्रमाण सुमारे ७१% असल्यामुळे ✅

C) निळ्या प्रकाशामुळे

D) हिमप्रदेशामुळे

उत्तर : B)

३) पृथ्वीवर पाण्याचे प्रमाण किती आहे?

A) ६१%

B) ६५%

C) ७१% ✅

D) ७८%

उत्तर : C)

४) पृथ्वीवर जमिनीचे प्रमाण किती आहे?

A) २५%

B) २९% ✅

C) ३५%

D) ४०%

उत्तर : B)

५) पृथ्वीचा नैसर्गिक उपग्रह कोणता आहे?

A) बुध

B) शुक्र

C) चंद्र ✅

D) मंगळ

उत्तर : C)

६) पृथ्वी स्वतःभोवती फिरण्याला काय म्हणतात?

A) परिभ्रमण

B) परिवलन ✅

C) परिक्रमण

D) गती

उत्तर : B)

७) पृथ्वीला एक परिवलन पूर्ण करण्यास किती वेळ लागतो?

A) १२ तास

B) २४ तास ✅

C) ३० तास

D) ४८ तास

उत्तर : B)

८) पृथ्वी सूर्याभोवती फिरण्याला काय म्हणतात?

A) परिवलन

B) परिभ्रमण ✅

C) भ्रमण

D) परिक्रमण

उत्तर : B)

९) पृथ्वीचे एक परिभ्रमण पूर्ण होण्यासाठी किती कालावधी लागतो?

A) ३६० दिवस

B) ३६५ दिवस ६ तास ✅

C) ३६६ दिवस

D) ३६४ दिवस

उत्तर : B)

१०) दिवस व रात्र कशामुळे होतात?

A) सूर्याच्या उष्णतेमुळे

B) पृथ्वीच्या परिवलनामुळे ✅

C) चंद्राच्या गतीमुळे

D) ऋतू बदलामुळे

उत्तर : B)

११) ऋतू कशामुळे निर्माण होतात?

A) पृथ्वीच्या परिवलनामुळे

B) चंद्राच्या गुरुत्वाकर्षणामुळे

C) पृथ्वीच्या परिभ्रमणामुळे व अक्षाच्या कलामुळे ✅

D) समुद्राच्या भरती-ओहोटीमुळे

उत्तर : C

१२) पृथ्वीचा अक्ष किती अंशांनी कललेला आहे?

A) २२.५°

B) २३.५° ✅

C) २४.५°

D) २५.५°

उत्तर : B)

१३) विषुववृत्त कोणत्या अक्षांशावर आहे?

A) ०° ✅

B) २३.५° उत्तर

C) २३.५° दक्षिण

D) ९०°

उत्तर : A)

---

१४) पृथ्वीवरील सर्वात मोठा खंड कोणता?

A) आफ्रिका

B) आशिया ✅

C) उत्तर अमेरिका

D) युरोप

उत्तर : B)

---

१५) सर्वात लहान खंड कोणता?

A) युरोप

B) दक्षिण अमेरिका

C) ऑस्ट्रेलिया ✅

D) अंटार्क्टिका

उत्तर : C)

---

१६) जगातील सर्वात मोठा महासागर कोणता?

A) अटलांटिक महासागर

B) हिंदी महासागर

C) प्रशांत महासागर ✅

D) आर्क्टिक महासागर

उत्तर : C)

---

१७) सर्वात लहान महासागर कोणता?

A) हिंदी महासागर

B) अटलांटिक महासागर

C) आर्क्टिक महासागर ✅

D) दक्षिण महासागर

उत्तर : C)

---

१८) पृथ्वीवर एकूण किती खंड आहेत?

A) ५

B) ६

C) ७ ✅

D) ८

उत्तर : C)

---

१९) पृथ्वीवर एकूण किती महासागर आहेत?

A) ३

B) ४

C) ५ ✅

D) ६

उत्तर : C)

---

२०) भारत कोणत्या खंडात आहे?

A) आफ्रिका

B) आशिया ✅

C) युरोप

D) ऑस्ट्रेलिया

उत्तर : B)

---

२१) भारताची राजधानी कोणती?

A) मुंबई

B) कोलकाता

C) नवी दिल्ली ✅

D) चेन्नई

उत्तर : C)

---

२२) क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने भारतातील सर्वात मोठे राज्य कोणते?

A) महाराष्ट्र

B) राजस्थान ✅

C) मध्य प्रदेश

D) उत्तर प्रदेश

उत्तर : B)

---

२३) क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने भारतातील सर्वात लहान राज्य कोणते?

A) सिक्कीम

B) गोवा ✅

C) त्रिपुरा

D) मणिपूर

उत्तर : B)

---

२४) भारतातील सर्वात लांब नदी कोणती?

A) गोदावरी

B) ब्रह्मपुत्रा

C) गंगा ✅

D) कृष्णा

उत्तर : C)

---

२५) महाराष्ट्रातील सर्वात लांब नदी कोणती?

A) कृष्णा

B) तापी

C) गोदावरी ✅

D) भीमा

उत्तर : C)

---

२६) गोदावरी नदीला कोणत्या नावाने ओळखले जाते?

A) उत्तर गंगा

B) दक्षिण गंगा ✅

C) दख्खन नदी

D) जीवनदायिनी

उत्तर : B) दक्षिण गंगा

---

२७) भारतातील सर्वात उंच पर्वतशिखर कोणते?

A) नंदादेवी

B) K2 (गॉडविन ऑस्टिन)

C) कांचनजंगा ✅

D) अन्नपूर्णा

उत्तर : C) कांचनजंगा

---

२८) जगातील सर्वात उंच पर्वतशिखर कोणते?

A) K2

B) कांचनजंगा

C) माउंट एव्हरेस्ट ✅

D) ल्होत्से

उत्तर : C) माउंट एव्हरेस्ट

---

२९) हिमालय कोणत्या प्रकारचा पर्वत आहे?

A) ज्वालामुखी पर्वत

B) अवशिष्ट पर्वत

C) वलित पर्वत ✅

D) ब्लॉक पर्वत

उत्तर : C) वलित पर्वत

---

३०) सह्याद्री पर्वताचे दुसरे नाव काय आहे?

A) पूर्व घाट

B) पश्चिम घाट ✅

C) अरवली

D) सातपुडा

उत्तर : B) पश्चिम घाट

---

३१) हवामानाचा अभ्यास करणाऱ्या शास्त्राला काय म्हणतात?

A) भूशास्त्र

B) जलशास्त्र

C) हवामानशास्त्र ✅

D) खगोलशास्त्र

उत्तर : C) हवामानशास्त्र

---

३२) भूकंपाची नोंद करणारे साधन कोणते?

A) बॅरोमीटर

B) हायग्रोमीटर

C) सिस्मोग्राफ ✅

D) थर्मामीटर

उत्तर : C) सिस्मोग्राफ

---

३३) भूकंपाची तीव्रता कोणत्या मापन पद्धतीने मोजली जाते?

A) सेल्सिअस मापन

B) फॅरेनहाइट मापन

C) रिश्टर मापन ✅

D) पास्कल मापन

उत्तर : C) रिश्टर मापन

---

३४) वाऱ्याचा वेग मोजण्यासाठी कोणते साधन वापरले जाते?

A) बॅरोमीटर

B) अनिमोमीटर ✅

C) हायग्रोमीटर

D) थर्मामीटर

उत्तर : B) अनिमोमीटर

---

३५) तापमान मोजण्यासाठी कोणते साधन वापरतात?

A) बॅरोमीटर

B) पर्जन्यमापक

C) थर्मामीटर ✅

D) अनिमोमीटर

उत्तर : C) थर्मामीटर

---

३६) पावसाचे प्रमाण मोजण्याचे साधन कोणते?

A) बॅरोमीटर

B) हायग्रोमीटर

C) पर्जन्यमापक (Rain Gauge) ✅

D) थर्मामीटर

उत्तर : C) पर्जन्यमापक

---

३७) नकाशा तयार करण्याच्या शास्त्राला काय म्हणतात?

A) भूशास्त्र

B) स्थलशास्त्र

C) नकाशाशास्त्र (Cartography) ✅

D) मृदाशास्त्र

उत्तर : C) नकाशाशास्त्र

---

३८) अक्षांश रेषा कोणत्या दिशेने पसरलेल्या असतात?

A) पूर्व – पश्चिम ✅

B) उत्तर – दक्षिण

C) ईशान्य – नैऋत्य

D) वायव्य – आग्नेय

उत्तर : A) पूर्व – पश्चिम

---

३९) रेखांश रेषा कोणत्या दिशेने असतात?

A) पूर्व – पश्चिम

B) उत्तर – दक्षिण ✅

C) ईशान्य – नैऋत्य

D) आग्नेय – वायव्य

उत्तर : B) उत्तर – दक्षिण

---

४०) प्रमुख रेखावृत्त (Prime Meridian) कोणते आहे?

A) विषुववृत्त

B) कर्कवृत्त

C) ग्रीनविच रेखावृत्त (०°) ✅

D) मकरवृत्त

उत्तर : C) ग्रीनविच रेखावृत्त

---

४१) भारतातील प्रमुख हवामान प्रकार कोणता आहे?

A) विषुववृत्तीय हवामान

B) भूमध्य हवामान

C) मान्सून प्रकारचे हवामान ✅

D) ध्रुवीय हवामान

उत्तर : C) मान्सून प्रकारचे हवामान

---

४२) भारतात सर्वाधिक पाऊस कोठे पडतो?

A) चेरापुंजी

B) मौसिनराम (मेघालय) ✅

C) महाबळेश्वर

D) आगुंबे

उत्तर : B) मौसिनराम

---

४३) भारतातील सर्वात मोठे वाळवंट कोणते?

A) गोबी वाळवंट

B) कालाहारी वाळवंट

C) थार वाळवंट ✅

D) अटाकामा वाळवंट

उत्तर : C) थार वाळवंट

---

४४) जगातील सर्वात मोठे उष्ण वाळवंट कोणते?

A) गोबी वाळवंट

B) कालाहारी वाळवंट

C) सहारा वाळवंट ✅

D) अटाकामा वाळवंट

उत्तर : C) सहारा वाळवंट

---

४५) मातीचा अभ्यास करणाऱ्या शास्त्राला काय म्हणतात?

A) भूशास्त्र

B) जलशास्त्र

C) मृदाशास्त्र ✅

D) वनस्पतिशास्त्र

उत्तर : C) मृदाशास्त्र

---

४६) काळी माती कोणत्या पिकासाठी विशेष उपयुक्त मानली जाते?

A) गहू

B) ऊस

C) कापूस ✅

D) चहा

उत्तर : C) कापूस

---

४७) भारतातील मुख्य व्यवसाय कोणता आहे?

A) उद्योग

B) व्यापार

C) शेती ✅

D) मासेमारी

उत्तर : C) शेती

---

४८) हरित क्रांती कोणत्या क्षेत्राशी संबंधित आहे?

A) उद्योग

B) वाहतूक

C) शेती ✅

D) शिक्षण

उत्तर : C) शेती

---

४९) भारताची प्रमाण वेळ (IST) कोणत्या रेखांशावर आधारित आहे?

A) ७५° पूर्व रेखांश

B) ९०° पूर्व रेखांश

C) ८२°३०′ (८२.५°) पूर्व रेखांश ✅

D) ६८° पूर्व रेखांश

उत्तर : C) ८२°३०′ (८२.५°) पूर्व रेखांश

---

५०) भूगोल म्हणजे काय?

A) केवळ नकाशांचा अभ्यास

B) फक्त पर्वत व नद्यांचा अभ्यास

C) पृथ्वी व तिच्यावरील नैसर्गिक व मानवनिर्मित घटकांचा अभ्यास ✅

D) फक्त हवामानाचा अभ्यास

उत्तर : C) पृथ्वी व तिच्यावरील नैसर्गिक व मानवनिर्मित घटकांचा अभ्यास

---

५१) सूर्यमालेचा केंद्रबिंदू कोणता आहे?

A) पृथ्वी

B) गुरू

C) सूर्य ✅

D) चंद्र

उत्तर : C) सूर्य

---

५२) सूर्याच्या सर्वात जवळचा ग्रह कोणता आहे?

A) शुक्र

B) बुध ✅

C) पृथ्वी

D) मंगळ

उत्तर : B) बुध

---

५३) सूर्यापासून सर्वात दूरचा ग्रह कोणता आहे?

A) शनी

B) युरेनस

C) नेपच्यून ✅

D) गुरू

उत्तर : C) नेपच्यून

---

५४) सूर्यमालेतील सर्वात मोठा ग्रह कोणता आहे?

A) शनी

B) गुरू ✅

C) युरेनस

D) नेपच्यून

उत्तर : B) गुरू

---

५५) सूर्यमालेतील सर्वात लहान ग्रह कोणता आहे?

A) मंगळ

B) बुध ✅

C) शुक्र

D) पृथ्वी

उत्तर : B) बुध

---

५६) 'लाल ग्रह' म्हणून कोणता ग्रह ओळखला जातो?

A) शुक्र

B) मंगळ ✅

C) शनी

D) बुध

उत्तर : B) मंगळ

---

५७) पृथ्वीचा जुळा ग्रह कोणता आहे?

A) मंगळ

B) शुक्र ✅

C) बुध

D) शनी

उत्तर : B) शुक्र

---

५८) सूर्यमालेतील सर्वात तेजस्वी ग्रह कोणता आहे?

A) बुध

B) शुक्र ✅

C) गुरू

D) मंगळ

उत्तर : B) शुक्र

---

५९) ठळक वलयांमुळे प्रसिद्ध असलेला ग्रह कोणता आहे?

A) गुरू

B) नेपच्यून

C) शनी ✅

D) युरेनस

उत्तर : C) शनी

---

६०) सूर्याचे स्वरूप काय आहे?

A) ग्रह

B) उपग्रह

C) तारा ✅

D) लघुग्रह

उत्तर : C) तारा

---

६१) पृथ्वीवरील सर्वात मोठा अक्षांश कोणता आहे?

A) कर्कवृत्त

B) मकरवृत्त

C) विषुववृत्त (०°) ✅

D) उत्तर ध्रुव

उत्तर : C) विषुववृत्त

---

६२) कर्कवृत्त कोणत्या अक्षांशावर आहे?

A) ०°

B) २३°३०′ उत्तर (२३.५° उत्तर) ✅

C) ४५° उत्तर

D) ६६°३०′ उत्तर

उत्तर : B) २३°३०′ उत्तर

---

६३) मकरवृत्त कोणत्या अक्षांशावर आहे?

A) ०°

B) २३°३०′ उत्तर

C) २३°३०′ दक्षिण (२३.५° दक्षिण) ✅

D) ६६°३०′ दक्षिण

उत्तर : C) २३°३०′ दक्षिण

---

६४) उत्तर ध्रुव कोणत्या अक्षांशावर आहे?

A) ६६°३०′ उत्तर

B) ४५° उत्तर

C) ९०° उत्तर ✅

D) ०°

उत्तर : C) ९०° उत्तर

---

६५) दक्षिण ध्रुव कोणत्या अक्षांशावर आहे?

A) ६६°३०′ दक्षिण

B) ४५° दक्षिण

C) ९०° दक्षिण ✅

D) ०°

उत्तर : C) ९०° दक्षिण

---

६६) पृथ्वीवरील अक्षांशांची एकूण संख्या किती मानली जाते?

A) ९०

B) १८०

C) १८१ ✅

D) ३६०

उत्तर : C) १८१

---

६७) पृथ्वीवरील रेखांशांची एकूण संख्या किती आहे?

A) १८०

B) १८१

C) ३६० ✅

D) ७२०

उत्तर : C) ३६०

---

६८) आंतरराष्ट्रीय वार रेषा (International Date Line) साधारणतः कोणत्या रेखांशावर आहे?

A) ०°

B) ९०° पूर्व

C) १८०° रेखांश ✅

D) ८२°३०′ पूर्व

उत्तर : C) १८०° रेखांश

---

६९) भारत कोणत्या गोलार्धात स्थित आहे?

A) दक्षिण व पश्चिम गोलार्ध

B) उत्तर व पश्चिम गोलार्ध

C) उत्तर व पूर्व गोलार्ध ✅

D) दक्षिण व पूर्व गोलार्ध

उत्तर : C) उत्तर व पूर्व गोलार्ध

---

७०) भारतातून कोणते महत्त्वाचे वृत्त जाते?

A) मकरवृत्त

B) विषुववृत्त

C) कर्कवृत्त ✅

D) आर्क्टिक वृत्त

उत्तर : C) कर्कवृत्त

---

७१) क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने भारतातील सर्वात मोठे सरोवर कोणते आहे?

A) वुलर सरोवर

B) सांभर सरोवर

C) चिल्का सरोवर ✅

D) लोकटक सरोवर

उत्तर : C) चिल्का सरोवर

---

७२) भारतातील सर्वात मोठे गोड्या पाण्याचे सरोवर कोणते आहे?

A) चिल्का सरोवर

B) लोकटक सरोवर

C) वुलर सरोवर ✅

D) सांभर सरोवर

उत्तर : C) वुलर सरोवर

---

७३) भारतातील सर्वात लांब धरण कोणते आहे?

A) भाखरा-नांगल धरण

B) सरदार सरोवर धरण

C) हिराकूड धरण ✅

D) नागार्जुनसागर धरण

उत्तर : C) हिराकूड धरण

---

७४) भारतातील सर्वात उंच धरण कोणते आहे?

A) कोयना धरण

B) भाखरा-नांगल धरण

C) टिहरी धरण ✅

D) सरदार सरोवर धरण

उत्तर : C) टिहरी धरण

---

७५) भारतातील सर्वात मोठा डेल्टा कोणता आहे?

A) महानदी डेल्टा

B) गोदावरी डेल्टा

C) सुंदरबन डेल्टा ✅

D) कृष्णा डेल्टा

उत्तर : C) सुंदरबन डेल्टा

---

७६) सुंदरबन डेल्टा कोणत्या नद्यांनी तयार केला आहे?

A) गंगा व यमुना

B) गोदावरी व कृष्णा

C) गंगा व ब्रह्मपुत्रा ✅

D) नर्मदा व तापी

उत्तर : C) गंगा व ब्रह्मपुत्रा

---

७७) भारतातील सर्वात उंच धबधबा कोणता आहे?

A) जोग धबधबा

B) दूधसागर धबधबा

C) कुंचिकल धबधबा ✅

D) चित्रकोट धबधबा

उत्तर : C) कुंचिकल धबधबा

---

७८) भारतातील सर्वात मोठे खारे सरोवर कोणते आहे?

A) चिल्का सरोवर

B) सांभर सरोवर ✅

C) वुलर सरोवर

D) लोकटक सरोवर

उत्तर : B) सांभर सरोवर

---

७९) भारतातील सर्वात उंच पठार कोणते आहे?

A) दख्खन पठार

B) छोटानागपूर पठार

C) लडाख पठार ✅

D) मालवा पठार

उत्तर : C) लडाख पठार

---

८०) भारतातील सर्वात जुनी पर्वतरांग कोणती आहे?

A) हिमालय

B) सह्याद्री

C) अरवली पर्वतरांग ✅

D) सातपुडा

उत्तर : C) अरवली पर्वतरांग

---

८१) महाराष्ट्राची राजधानी कोणती आहे?

A) नागपूर

B) मुंबई ✅

C) पुणे

D) नाशिक

उत्तर : B) मुंबई

---

८२) महाराष्ट्रातील सर्वात उंच शिखर कोणते आहे?

A) हरिश्चंद्रगड

B) साल्हेर

C) कळसूबाई ✅

D) महाबळेश्वर

उत्तर : C) कळसूबाई

---

८३) कळसूबाई शिखर कोणत्या जिल्ह्यात आहे?

A) नाशिक

B) अहमदनगर ✅

C) पुणे

D) सातारा

उत्तर : B) अहमदनगर

---

८४) क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने महाराष्ट्रातील सर्वात मोठा जिल्हा कोणता आहे?

A) पुणे

B) नाशिक

C) अहमदनगर ✅

D) नागपूर

उत्तर : C) अहमदनगर

---

८५) क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने महाराष्ट्रातील सर्वात लहान जिल्हा कोणता आहे?

A) सिंधुदुर्ग

B) पालघर

C) मुंबई शहर ✅

D) रायगड

उत्तर : C) मुंबई शहर

---

८६) महाराष्ट्रातील प्रमुख पर्वतरांग कोणती आहे?

A) अरवली

B) सातपुडा

C) सह्याद्री पर्वतरांग ✅

D) विंध्य

उत्तर : C) सह्याद्री पर्वतरांग

---

८७) महाराष्ट्रात प्रामुख्याने कोणती माती आढळते?

A) लाल माती

B) गाळाची माती

C) काळी माती ✅

D) वालुकामय माती

उत्तर : C) काळी माती

---

८८) महाराष्ट्रातील मुख्य पीक कोणते मानले जाते?

A) तांदूळ

B) गहू

C) ज्वारी ✅

D) कापूस

उत्तर : C) ज्वारी

---

८९) महाराष्ट्रातील सर्वात लांब नदी कोणती आहे?

A) कृष्णा

B) भीमा

C) गोदावरी ✅

D) तापी

उत्तर : C) गोदावरी

---

९०) गोदावरी नदीचा उगम कोठे होतो?

A) महाबळेश्वर

B) अमरकंटक

C) त्र्यंबकेश्वर (नाशिक) ✅

D) भीमाशंकर

उत्तर : C) त्र्यंबकेश्वर (नाशिक)

---

९१) पृथ्वीच्या वातावरणात सर्वाधिक प्रमाणात कोणता वायू आढळतो?

A) ऑक्सिजन

B) नायट्रोजन ✅

C) कार्बन डायऑक्साइड

D) आर्गॉन

उत्तर : B) नायट्रोजन

---

९२) पृथ्वीच्या वातावरणात ऑक्सिजनचे प्रमाण किती आहे?

A) १८%

B) २५%

C) सुमारे २१% ✅

D) ३०%

उत्तर : C) सुमारे २१%

---

९३) वातावरणाचा सर्वात खालचा थर कोणता आहे?

A) स्थितांबर (Stratosphere)

B) तपांबर (Troposphere) ✅

C) मध्यांबर (Mesosphere)

D) आयनांबर (Ionosphere)

उत्तर : B) तपांबर (Troposphere)

---

९४) ओझोनचा संरक्षक थर कोणत्या स्तरात आढळतो?

A) तपांबर (Troposphere)

B) स्थितांबर (Stratosphere) ✅

C) मध्यांबर (Mesosphere)

D) बहिर्मंडल (Exosphere)

उत्तर : B) स्थितांबर (Stratosphere)

---

९५) ढगांची निर्मिती प्रामुख्याने कोणत्या स्तरात होते?

A) स्थितांबर

B) तपांबर ✅

C) मध्यांबर

D) आयनांबर

उत्तर : B) तपांबर

---

९६) वायुदाब मोजण्यासाठी कोणते साधन वापरले जाते?

A) थर्मामीटर

B) अनिमोमीटर

C) बॅरोमीटर ✅

D) हायग्रोमीटर

उत्तर : C) बॅरोमीटर

---

९७) हवेतील आर्द्रता मोजण्यासाठी कोणते साधन वापरले जाते?

A) बॅरोमीटर

B) पर्जन्यमापक

C) हायग्रोमीटर ✅

D) थर्मामीटर

उत्तर : C) हायग्रोमीटर

---

९८) समुद्राची खोली मोजण्यासाठी कोणते साधन वापरले जाते?

A) सिस्मोग्राफ

B) अनिमोमीटर

C) फॅदोमीटर (Fathometer) ✅

D) अल्टीमीटर

उत्तर : C) फॅदोमीटर

---

९९) पृथ्वीचा अभ्यास करणाऱ्या शास्त्राला काय म्हणतात?

A) भूगर्भशास्त्र

B) खगोलशास्त्र

C) भूगोल ✅

D) पर्यावरणशास्त्र

उत्तर : C) भूगोल

---

१००) पृथ्वीवरील जीवनाचा प्रमुख ऊर्जा स्रोत कोणता आहे?

A) चंद्र

B) वारा

C) सूर्य ✅

D) पाणी

उत्तर : C) सूर्य

---

१०१) पृथ्वीच्या पृष्ठभागाचा सुमारे किती भाग जलमय आहे?

A) १/२ भाग

B) २/३ भाग

C) ३/४ भाग ✅

D) १/४ भाग

उत्तर : C) ३/४ भाग

---

१०२) पृथ्वीचा सर्वात आतील थर कोणता आहे?

A) भूकवच (Crust)

B) प्रावरण (Mantle)

C) गाभा (Core) ✅

D) स्थलमंडल

उत्तर : C) गाभा (Core)

---

१०३) पृथ्वीचा सर्वात बाहेरील थर कोणता आहे?

A) भूकवच (Crust) ✅

B) प्रावरण

C) गाभा

D) स्थलावरण

उत्तर : A) भूकवच (Crust)

---

१०४) पृथ्वीचे मुख्य थर किती आहेत?

A) २

B) ३ ✅

C) ४

D) ५

उत्तर : B) ३

---

१०५) पृथ्वीचे तीन मुख्य थर कोणते आहेत?

A) जलावरण, वातावरण, जीवावरण

B) भूकवच, प्रावरण, गाभा ✅

C) भूपृष्ठ, जलमंडल, वायुमंडल

D) अंतःकवच, मध्यकवच, बाह्यकवच

उत्तर : B) भूकवच, प्रावरण, गाभा

---

१०६) ज्वालामुखीतून बाहेर पडणाऱ्या वितळलेल्या खडकाला काय म्हणतात?

A) मॅग्मा

B) लाव्हा ✅

C) ग्रॅनाइट

D) बेसॉल्ट

उत्तर : B) लाव्हा

---

१०७) पृथ्वीच्या आतील वितळलेल्या खडकाला काय म्हणतात?

A) लाव्हा

B) मॅग्मा ✅

C) गाळ

D) ग्रॅनाइट

उत्तर : B) मॅग्मा

---

१०८) भूकंपाचा अभ्यास करणाऱ्या शास्त्राला काय म्हणतात?

A) ज्वालामुखीशास्त्र

B) मृदाशास्त्र

C) भूकंपशास्त्र (Seismology) ✅

D) भूआकृतिशास्त्र

उत्तर : C) भूकंपशास्त्र

---

१०९) ज्वालामुखींचा अभ्यास करणाऱ्या शास्त्राला काय म्हणतात?

A) भूगर्भशास्त्र

B) भूकंपशास्त्र

C) ज्वालामुखीशास्त्र (Volcanology) ✅

D) जलशास्त्र

उत्तर : C) ज्वालामुखीशास्त्र

---

११०) खडकांचे मुख्य प्रकार किती आहेत?

A) २

B) ३ ✅

C) ४

D) ५

उत्तर : B) ३

१११) खडकांचे मुख्य प्रकार कोणते आहेत?

A) कठीण, मऊ, मिश्र

B) अग्निजन्य, स्तरित, रूपांतरित ✅

C) ग्रॅनाइट, बेसॉल्ट, संगमरवर

D) सच्छिद्र, घन, द्रव

उत्तर : B) अग्निजन्य, स्तरित, रूपांतरित

---

११२) बेसॉल्ट हा कोणत्या प्रकारचा खडक आहे?

A) स्तरित खडक

B) अग्निजन्य खडक ✅

C) रूपांतरित खडक

D) अवसादी खडक

उत्तर : B) अग्निजन्य खडक

---

११३) संगमरवर (Marble) हा कोणत्या प्रकारचा खडक आहे?

A) अग्निजन्य खडक

B) स्तरित खडक

C) रूपांतरित खडक ✅

D) ज्वालामुखी खडक

उत्तर : C) रूपांतरित खडक

---

११४) चुनखडी (Limestone) हा कोणत्या प्रकारचा खडक आहे?

A) अग्निजन्य खडक

B) स्तरित खडक ✅

C) रूपांतरित खडक

D) स्फटिकी खडक

उत्तर : B) स्तरित खडक

---

११५) दगडी कोळसा प्रामुख्याने कोणत्या प्रकारच्या खडकात आढळतो?

A) अग्निजन्य खडक

B) स्तरित खडक ✅

C) रूपांतरित खडक

D) ग्रॅनाइट खडक

उत्तर : B) स्तरित खडक

---

११६) मृदेची निर्मिती मुख्यतः कशामुळे होते?

A) भूकंपामुळे

B) ज्वालामुखी उद्रेकामुळे

C) खडकांच्या अपक्षयामुळे ✅

D) पुरामुळे

उत्तर : C) खडकांच्या अपक्षयामुळे

---

११७) भारतात सर्वाधिक प्रमाणात कोणती माती आढळते?

A) काळी माती

B) लाल माती

C) गाळाची (जलोढ) माती ✅

D) लेटराइट माती

उत्तर : C) गाळाची (जलोढ) माती

---

११८) काळ्या मातीला दुसऱ्या कोणत्या नावाने ओळखले जाते?

A) जलोढ माती

B) लेटराइट माती

C) रेगूर माती ✅

D) लाल माती

उत्तर : C) रेगूर माती

---

११९) काळी माती मुख्यतः कोणत्या खडकापासून तयार होते?

A) ग्रॅनाइट

B) चुनखडी

C) बेसॉल्ट ✅

D) वाळूचा खडक

उत्तर : C) बेसॉल्ट

---

१२०) लाल मातीचा लाल रंग कशामुळे येतो?

A) तांब्यामुळे

B) लोहाच्या ऑक्साईडमुळे ✅

C) मँगनीजमुळे

D) चुनखडीमुळे

उत्तर : B) लोहाच्या ऑक्साईडमुळे

---

१२१) भारतातील प्रमुख पर्जन्याचा स्रोत कोणता आहे?

A) ईशान्य मान्सून

B) नैऋत्य मान्सून ✅

C) पश्चिमी विक्षोभ

D) स्थानिक वारे

उत्तर : B) नैऋत्य मान्सून

---

१२२) 'मान्सून' हा शब्द कोणत्या भाषेतून आला आहे?

A) फारसी

B) अरबी ✅

C) संस्कृत

D) इंग्रजी

उत्तर : B) अरबी

---

१२३) हवामानावर सर्वाधिक परिणाम करणारा प्रमुख घटक कोणता आहे?

A) उंची

B) समुद्रसपाटीपासूनचे अंतर

C) अक्षांश ✅

D) वनस्पती

उत्तर : C) अक्षांश

---

१२४) पृथ्वीवरील पाण्याच्या आवरणाला काय म्हणतात?

A) वातावरण

B) जलावरण ✅

C) जीवावरण

D) स्थलावरण

उत्तर : B) जलावरण

---

१२५) पृथ्वीवरील हवेच्या आवरणाला काय म्हणतात?

A) जलावरण

B) वातावरण ✅

C) जीवावरण

D) स्थलावरण

उत्तर : B) वातावरण

---

१२६) पृथ्वीवरील सजीवांच्या क्षेत्राला काय म्हणतात?

A) जलावरण

B) वातावरण

C) जीवावरण ✅

D) स्थलावरण

उत्तर : C) जीवावरण

---

१२७) समुद्राच्या पाण्याच्या नियमित चढ-उताराला काय म्हणतात?

A) लाटा

B) भरती-ओहोटी ✅

C) समुद्री प्रवाह

D) चक्रीवादळ

उत्तर : B) भरती-ओहोटी

---

१२८) भरती-ओहोटी मुख्यतः कशामुळे निर्माण होते?

A) सूर्याच्या उष्णतेमुळे

B) चंद्राच्या गुरुत्वाकर्षणामुळे ✅

C) पृथ्वीच्या परिवलनामुळे

D) समुद्री प्रवाहांमुळे

उत्तर : B) चंद्राच्या गुरुत्वाकर्षणामुळे

---

१२९) समुद्राच्या पाण्याची चव खारट का असते?

A) वाळूमुळे

B) गाळामुळे

C) विरघळलेल्या क्षारांमुळे ✅

D) शैवालांमुळे

उत्तर : C) विरघळलेल्या क्षारांमुळे

---

१३०) समुद्रातील सर्वात मोठा प्राणी कोणता आहे?

A) शार्क

B) ऑक्टोपस

C) निळा व्हेल (Blue Whale) ✅

D) डॉल्फिन

उत्तर : C) निळा व्हेल (Blue Whale)

---

१३१) भारताचा अक्षवृत्तीय (Latitudinal) विस्तार किती आहे?

A) ६°४' उ. ते ३५°६' उ.

B) १०°४' उ. ते ३८°६' उ.

C) ८°४' उ. ते ३७°६' उ. ✅

D) १२°४' उ. ते ३६°६' उ.

उत्तर : C) ८°४' उ. ते ३७°६' उ.

---

१३२) भारताचा रेखावृत्तीय (Longitudinal) विस्तार किती आहे?

A) ७०° पू. ते ९५° पू.

B) ६६° पू. ते ९८° पू.

C) ६८°७' पू. ते ९७°२५' पू. ✅

D) ६९° पू. ते ९६° पू.

उत्तर : C) ६८°७' पू. ते ९७°२५' पू.

---

१३३) भारताचे क्षेत्रफळ किती आहे?

A) २८.७५ लाख चौ.कि.मी.

B) ३०.९० लाख चौ.कि.मी.

C) सुमारे ३२.८७ लाख चौ.कि.मी. ✅

D) ३५.२५ लाख चौ.कि.मी.

उत्तर : C) सुमारे ३२.८७ लाख चौ.कि.मी.

---

१३४) क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने भारताचा जगात कितवा क्रमांक लागतो?

A) ५ वा

B) ६ वा

C) ७ वा ✅

D) ८ वा

उत्तर : C) ७ वा

---

१३५) भारताची भूसीमा (Land Boundary) किती आहे?

A) १२,५०० कि.मी.

B) १३,८०० कि.मी.

C) सुमारे १५,२०० कि.मी. ✅

D) १६,५०० कि.मी.

उत्तर : C) सुमारे १५,२०० कि.मी.

---

१३६) भारताची किनारपट्टी (Coastline) किती आहे?

A) ६,१०० कि.मी.

B) ७,००० कि.मी.

C) सुमारे ७,५१६ कि.मी. ✅

D) ८,२०० कि.मी.

उत्तर : C) सुमारे ७,५१६ कि.मी.

---

१३७) भारतातील सर्वात दक्षिणेकडील टोक कोणते आहे?

A) कन्याकुमारी

B) रामेश्वरम्

C) इंदिरा पॉईंट ✅

D) दमन

उत्तर : C) इंदिरा पॉईंट

---

१३८) इंदिरा पॉईंट कोणत्या बेटावर आहे?

A) लिटल अंदमान

B) कार निकोबार

C) ग्रेट निकोबार ✅

D) हॅवलॉक बेट

उत्तर : C) ग्रेट निकोबार

---

१३९) भारताच्या उत्तरेस कोणती पर्वतरांग आहे?

A) अरवली

B) सातपुडा

C) हिमालय ✅

D) सह्याद्री

उत्तर : C) हिमालय

---

१४०) भारताच्या दक्षिणेस कोणता महासागर आहे?

A) प्रशांत महासागर

B) अटलांटिक महासागर

C) हिंदी महासागर ✅

D) आर्क्टिक महासागर

उत्तर : C) हिंदी महासागर

---

१४१) गंगा नदीचा उगम कोठे होतो?

A) यमुनोत्री हिमनदी

B) सियाचीन हिमनदी

C) गंगोत्री हिमनदी ✅

D) पिंडारी हिमनदी

उत्तर : C) गंगोत्री हिमनदी

---

१४२) यमुना नदीचा उगम कोठे होतो?

A) गंगोत्री हिमनदी

B) अमरकंटक

C) यमुनोत्री हिमनदी ✅

D) त्र्यंबकेश्वर

उत्तर : C) यमुनोत्री हिमनदी

---

१४३) ब्रह्मपुत्रा नदीचा उगम कोठे होतो?

A) नेपाळ

B) भारत

C) तिबेट ✅

D) भूतान

उत्तर : C) तिबेट

---

१४४) नर्मदा नदी कोणत्या समुद्राला मिळते?

A) बंगालचा उपसागर

B) अरबी समुद्र ✅

C) हिंदी महासागर

D) प्रशांत महासागर

उत्तर : B) अरबी समुद्र

---

१४५) तापी नदी कोणत्या समुद्राला मिळते?

A) बंगालचा उपसागर

B) अरबी समुद्र ✅

C) हिंदी महासागर

D) लक्षद्वीप समुद्र

उत्तर : B) अरबी समुद्र

---

१४६) कृष्णा नदीचा उगम कोठे होतो?

A) त्र्यंबकेश्वर

B) अमरकंटक

C) महाबळेश्वर ✅

D) भीमाशंकर

उत्तर : C) महाबळेश्वर

१४७) कावेरी नदी कोणत्या समुद्राला मिळते?

A) अरबी समुद्र

B) बंगालचा उपसागर ✅

C) हिंदी महासागर

D) लक्षद्वीप समुद्र

उत्तर : B) बंगालचा उपसागर

१४८) भारतातील सर्वात मोठे नदी खोरे कोणते आहे?

A) गोदावरी नदी खोरे

B) ब्रह्मपुत्रा नदी खोरे

C) गंगा नदी खोरे ✅

D) कृष्णा नदी खोरे

उत्तर : C) गंगा नदी खोरे

१४९) जलचक्राचा प्रमुख ऊर्जा स्रोत कोणता आहे?

A) वारा

B) चंद्र

C) सूर्य ✅

D) पृथ्वीचे गुरुत्वाकर्षण

उत्तर : C) सूर्य

१५०) पृथ्वीवरील सर्वात मौल्यवान नैसर्गिक साधन कोणते आहे?

A) खनिजे

B) जंगल

C) पाणी ✅

D) माती

उत्तर : C) पाणी