TET पेपर 1 व 2 बालविकास व अध्यापनशास्त्र 100 प्रश्न
1. शिक्षकाला कोणते ज्ञान असणेआवश्यक आहे?
A) अध्यापन विषयाचे ज्ञान
B) बाल मानसशास्त्राचे ज्ञान
C) शिक्षण संहितेचे ज्ञान
D) अध्यापन विषय व बाल मानसशास्त्राचे ज्ञान
उत्तर: D) अध्यापन विषय व बाल मानसशास्त्राचे ज्ञान
2. विकासातील ‘वाढ’ म्हणजे काय?
A) ज्ञानात वाढ
B) संवेगात वाढ
C) वजनात वाढ
D) आकार, विचार, समज व कौशल्यांमध्ये वाढ
उत्तर: D) आकार, विचार, समज व कौशल्यांमध्ये वाढ
3. शिकण्यासाठी सर्वात महत्त्वाचा घटक कोणता आहे?
A) अर्थनिर्मिती
B) अनुकरण
C) अनुबंधन
D) घोकंपट्टी
उत्तर: C) अनुबंधन
4. शारीरिक विकासाचे क्षेत्र कोणते?
A) स्नायुमंडळ
B) स्मृती
C) अभिप्रेरणा
D) समायोजन
उत्तर: A) स्नायुमंडळ
5. क्रियाप्रसूत अनुबंधन सिद्धांत कोणी दिला?
A) स्किनर
B) पावलॉव
C) थॉर्नडाइक
D) होलमन
उत्तर: A) स्किनर
6. मानसिक विकासावर परिणाम करणारे घटक कोणते?
A) वंशानुक्रम
B) कौटुंबिक वातावरण
C) सामाजिक स्थिती
D) वरील सर्व
उत्तर: D) वरील सर्व
7. गेस्टाल्टवादाचे प्रमुख प्रतिपादक कोण?
A) वॉटसन
B) वर्थायमर
C) मॅस्लो
D) मन
उत्तर: B) वर्थायमर
8. प्रकल्प पद्धती कोणत्या अवस्थेसाठी उपयुक्त आहे?
A) बाल्यावस्था
B) पूर्व बाल्यावस्था
C) किशोरावस्था
D) वरील सर्व
उत्तर: D) वरील सर्व
9. व्यवहारवादाचे प्रतिपादक कोण?
A) जे. बी. वॉटसन
B) वर्थायमर
C) मॅस्लो
D) मन
उत्तर: A) जे. बी. वॉटसन
10. बाल्यावस्था साधारण किती वर्षांपर्यंत असते?
A) 5 वर्षे
B) 12 वर्षे
C) 21 वर्षे
D) नाही
उत्तर: B) 12 वर्षे
11. शैक्षणिक मानसशास्त्राचे जनक कोण आहेत?
A) स्किनर
B) थॉर्नडाइक
C) वॉटसन
D) विल्यम जेम्स
उत्तर: B) थॉर्नडाइक
12. किशोरावस्थेतील मुख्य समस्या कोणत्या?
A) संवेगात्मक समस्या
B) शारीरिक बदल
C) समायोजन समस्या
D) वरील सर्व
उत्तर: D) वरील सर्व
13. आधुनिक मानसशास्त्राचे जनक कोण?
A) स्किनर
B) थॉर्नडाइक
C) वॉटसन
D) विल्यम जेम्स
उत्तर: D) विल्यम जेम्स
14. विकासाची सुरुवात कधी होते?
A) बाल्यावस्था
B) गर्भावस्था (प्रसवपूर्व)
C) शैशवावस्था
D) पूर्व बाल्यावस्था
उत्तर: B) गर्भावस्था (प्रसवपूर्व)
15. विकासात्मक मानसशास्त्राचे प्रतिपादक कोण?
A) थॉर्नडाइक
B) जीन पियाजे
C) वॉटसन
D) मॅक्डूगल
उत्तर: B) जीन पियाजे
16. मानवी विकास कसा असतो?
A) गुणात्मक
B) परिमाणात्मक
C) गुणात्मक व परिमाणात्मक
D) यापैकी नाही
उत्तर: C) गुणात्मक व परिमाणात्मक
17. विकासाची प्रक्रिया केव्हा सुरू होते?
A) जन्मानंतर
B) जन्मापूर्वी
C) शाळेत गेल्यावर
D) किशोरावस्थेत
उत्तर: B) जन्मापूर्वी
18. विकासाची प्रक्रिया किती काळ चालते?
A) बाल्यावस्था
B) किशोरावस्था
C) प्रौढावस्था
D) आयुष्यभर
उत्तर: D) आयुष्यभर
19. वंशानुक्रमाचे निर्धारक काय आहेत?
A) गुणसूत्रे
B) जीन्स
C) पेशी
D) ऊती
उत्तर: B) जीन्स
20. विकास कशा प्रकारची प्रक्रिया आहे?
A) खंडित
B) निरंतर
C) तात्पुरती
D) अनियमित
उत्तर: B) निरंतर
21. बुद्धी व विकास यांचा संबंध कसा असतो?
A) विरोधी
B) पूरक
C) असंबंधित
D) तात्पुरता
उत्तर: B) पूरक
22. शैशवावस्था किती कालावधीची असते?
A) जन्म ते 2 वर्षे
B) 2 ते 6 वर्षे
C) 6 ते 12 वर्षे
D) 12 ते 18 वर्षे
उत्तर: A) जन्म ते 2 वर्षे
23. ‘योग्यतमाचे अस्तित्व’ (Survival of the Fittest) सिद्धांत कोणी मांडला?
A) पियाजे
B) फ्रॉईड
C) डार्विन
D) कोहलर
उत्तर: C) डार्विन
24. बालकाची स्वकेंद्रित अवस्था कोणती?
A) 0 ते 2 वर्षे
B) 3 ते 6 वर्षे
C) 7 ते 11 वर्षे
D) 12 ते 18 वर्षे
उत्तर: B) 3 ते 6 वर्षे
25. विकास कोणत्या दिशेने होतो?
A) विशिष्ट ते सामान्य
B) सामान्य ते विशिष्ट
C) खालून वर
D) मागून पुढे
उत्तर: B) सामान्य ते विशिष्ट
26. शिक्षण मानसशास्त्राचा मुख्य केंद्रबिंदू कोण आहे?
A) शिक्षक
B) शाळा
C) बालक
D) अभ्यासक्रम
उत्तर: C) बालक
27. कोहलबर्ग यांचा सिद्धांत कोणत्या विकासाशी संबंधित आहे?
A) शारीरिक विकास
B) नैतिक विकास
C) सामाजिक विकास
D) भाषिक विकास
उत्तर: B) नैतिक विकास
28. पियाजे यांच्या मते भाषा कशामुळे विकसित होते?
A) अनुकरण
B) पुनर्बलन
C) आंतरक्रिया
D) शिक्षा
उत्तर: C) आंतरक्रिया
29. विकासाचा सर्वोत्तम अभ्यास करण्यासाठी कोणती पद्धत वापरली जाते?
A) सांख्यिकीय पद्धत
B) विकासात्मक पद्धत
C) तुलनात्मक पद्धत
D) निरीक्षण पद्धत
उत्तर: B) विकासात्मक पद्धत
30. भाषा विकासासाठी प्रारंभिक बालपणाचा काळ कसा असतो?
A) महत्त्वहीन
B) संवेदनशील
C) अतिसंवेदनशील
D) सामान्य
उत्तर: C) अतिसंवेदनशील
31. विकास कधीही न संपणारी प्रक्रिया आहे, हा कोणता सिद्धांत आहे?
A) एकीकरण सिद्धांत
B) सातत्याचा सिद्धांत
C) संबंधाचा सिद्धांत
D) परस्परक्रिया सिद्धांत
उत्तर: B) सातत्याचा सिद्धांत
32. शारीरिक विकासाचे स्वरूप कसे असते?
A) गुणात्मक
B) परिमाणात्मक
C) नैतिक
D) सामाजिक
उत्तर: B) परिमाणात्मक
33. व्यक्तीगत भिन्नता मुख्यतः कशात आढळते?
A) विकासक्रमात
B) विकासाच्या दरात
C) विकासाच्या तत्त्वांत
D) विकासाच्या दिशेत
उत्तर: B) विकासाच्या दरात
34. ‘शिक्षणशास्त्र’ (Pedagogy) या शब्दाचा अर्थ काय?
A) बालकाचे मार्गदर्शन
B) बालकाचे नेतृत्व
C) बालकाला शिकविणे
D) बालकाला समजून घेणे
उत्तर: B) बालकाचे नेतृत्व
35. बालकाचा विकास कशाचा परिणाम आहे?
A) वंशानुक्रम
B) वातावरण
C) वंशानुक्रम व वातावरण यांचा परस्परसंवाद
D) आर्थिक स्थिती
उत्तर: C) वंशानुक्रम व वातावरण यांचा परस्परसंवाद
36. उत्तर बाल्यावस्थेत कोणती प्रवृत्ती अधिक दिसून येते?
A) रडणे
B) झोपणे
C) नवीन गोष्टी शोधणे
D) अवलंबित्व
उत्तर: C) नवीन गोष्टी शोधणे
37. तर्क, जिज्ञासा आणि निरीक्षण शक्तीचा विशेष विकास साधारण कितव्या वर्षी होतो?
A) 7 वर्षे
B) 9 वर्षे
C) 11 वर्षे
D) 13 वर्षे
उत्तर: C) 11 वर्षे
38. विशेष शिक्षण कोणासाठी असते?
A) प्रतिभावान विद्यार्थी
B) दिव्यांग विद्यार्थी
C) शिक्षक
D) सर्व विद्यार्थी
उत्तर: B) दिव्यांग विद्यार्थी
39. बुद्धिमत्ता चाचणीचे जनक कोण मानले जातात?
A) गाल्टन
B) स्टर्न
C) बिने
D) वॉटसन
उत्तर: C) बिने
40. जॉन ड्यूई यांच्या मते शाळा विद्यार्थ्यांना कशासाठी तयार करते?
A) संशोधनासाठी
B) भविष्यातील जीवनासाठी
C) वर्तमान जीवनासाठी
D) व्यवसायासाठी
उत्तर: C) वर्तमान जीवनासाठी
41. खेळणी फोडून त्यांचे भाग वेगळे करणारा बालक कोणती प्रवृत्ती दाखवतो?
A) स्वप्रेम
B) परावलंबन
C) जिज्ञासा
D) पुनरावृत्ती
उत्तर: C) जिज्ञासा
42. विद्यार्थ्यांच्या अडचणी व कमतरता शोधणारे मूल्यमापन कोणते?
A) स्थाननिश्चिती मूल्यमापन
B) संकलित मूल्यमापन
C) सतत मूल्यमापन
D) निदानात्मक मूल्यमापन
उत्तर: D) निदानात्मक मूल्यमापन
43. शरीराच्या आकारात वाढ होणे कोणत्या विकासाशी संबंधित आहे?
A) शारीरिक व गत्यात्मक विकास
B) संवेगात्मक विकास
C) संज्ञानात्मक विकास
D) नैतिक विकास
उत्तर: A) शारीरिक व गत्यात्मक विकास
44. वयानुसार शिकण्याच्या क्षमतेत कोणत्या बाबतीत घट होते?
A) शक्ती
B) गती
C) गुणवत्ता
D) प्रमाण
उत्तर: B) गती
45. समस्या निराकरणाच्या वैज्ञानिक पद्धतीतील पहिली पायरी कोणती?
A) माहिती गोळा करणे
B) गृहितक मांडणे
C) समस्या ओळखणे
D) गृहितकाची चाचणी करणे
उत्तर: C) समस्या ओळखणे
46. अनुभवामुळे वर्तनात होणारा बदल काय म्हणतात?
A) विकास
B) परिपक्वता
C) अधिगम
D) समायोजन
उत्तर: C) अधिगम
47. अंतर्दृष्टी (Insight) द्वारे शिकण्याचा सिद्धांत कोणी मांडला?
A) स्किनर
B) कोहलर
C) पियाजे
D) पावलॉव
उत्तर: B) कोहलर
48. प्रभावाचा नियम (Law of Effect) कोणी दिला?
A) स्किनर
B) पावलॉव
C) थॉर्नडाइक
D) बिने
उत्तर: C) थॉर्नडाइक
49. वाचनाशी संबंधित विकाराला काय म्हणतात?
A) डिस्कॅल्क्युलिया
B) डिस्ग्राफिया
C) डिस्लेक्सिया
D) ऑटिझम
उत्तर: C) डिस्लेक्सिया
50. गणिताशी संबंधित शिकण्याच्या विकाराला काय म्हणतात?
A) डिस्लेक्सिया
B) डिस्कॅल्क्युलिया
C) डिस्ग्राफिया
D) ADHD
उत्तर: B) डिस्कॅल्क्युलिया
https://whatsapp.com/channel/0029VaI2yarGE56meFVpCk1q
51. संवेदी-गत्यात्मक अवस्था (Sensorimotor Stage) हा पियाजे यांच्या सिद्धांतातील कोणता टप्पा आहे?
A) जन्म ते 2 वर्षे
B) 2 ते 7 वर्षे
C) 7 ते 11 वर्षे
D) 11 वर्षांवरील
उत्तर: A) जन्म ते 2 वर्षे
52. पूर्व-संक्रियात्मक अवस्था (Pre-operational Stage) किती वयोगटात असते?
A) जन्म ते 2 वर्षे
B) 2 ते 7 वर्षे
C) 7 ते 11 वर्षे
D) 11 ते 15 वर्षे
उत्तर: B) 2 ते 7 वर्षे
53. मूर्त संक्रियात्मक अवस्था (Concrete Operational Stage) किती वयोगटात असते?
A) 2 ते 7 वर्षे
B) 7 ते 11 वर्षे
C) 11 ते 15 वर्षे
D) 15 वर्षांवरील
उत्तर: B) 7 ते 11 वर्षे
54. औपचारिक संक्रियात्मक अवस्था (Formal Operational Stage) कधी सुरू होते?
A) 7 वर्षे
B) 9 वर्षे
C) 11 वर्षांनंतर
D) 18 वर्षांनंतर
उत्तर: C) 11 वर्षांनंतर
55. सामाजिक अधिगम सिद्धांताचे प्रतिपादक कोण आहेत?
A) पावलॉव
B) बंडुरा
C) स्किनर
D) थॉर्नडाइक
उत्तर: B) बंडुरा
56. अनुकरणाद्वारे शिकणे हा कोणत्या सिद्धांताचा आधार आहे?
A) गेस्टाल्ट सिद्धांत
B) सामाजिक अधिगम सिद्धांत
C) संज्ञानात्मक सिद्धांत
D) विकास सिद्धांत
उत्तर: B) सामाजिक अधिगम सिद्धांत
57. मानसिक वय (Mental Age) ही संकल्पना कोणी दिली?
A) स्टर्न
B) गाल्टन
C) बिने-सायमन
D) टर्मन
उत्तर: C) बिने-सायमन
58. IQ काढण्याचे सूत्र कोणते?
A) मानसिक वय ÷ वास्तविक वय × 100
B) वास्तविक वय ÷ मानसिक वय × 100
C) मानसिक वय + वास्तविक वय
D) मानसिक वय × वास्तविक वय
उत्तर: A) मानसिक वय ÷ वास्तविक वय × 100
59. 10 वर्षांच्या मुलाचे मानसिक वय 12 वर्षे असल्यास IQ किती असेल?
A) 100
B) 110
C) 120
D) 125
उत्तर: C) 120
60. 8 वर्षांच्या मुलाचे मानसिक वय 10 वर्षे असल्यास IQ किती असेल?
A) 115
B) 120
C) 125
D) 130
उत्तर: C) 125
61. विस्मरण कमी करण्याचा सर्वोत्तम उपाय कोणता?
A) शिक्षा
B) पुनरावृत्ती
C) अनुकरण
D) निरीक्षण
उत्तर: B) पुनरावृत्ती
62. ‘आत्म्याचे विज्ञान’ म्हणून मानसशास्त्राची व्याख्या कोणी केली?
A) प्लेटो
B) अरिस्टॉटल
C) वुडवर्थ
D) जेम्स
उत्तर: B) अरिस्टॉटल
63. मानसशास्त्राची पहिली प्रयोगशाळा कोणी स्थापन केली?
A) जेम्स
B) वॉटसन
C) वुंट
D) पियाजे
उत्तर: C) वुंट
64. गेस्टाल्ट मानसशास्त्राची पायाभरणी कोणी केली?
A) कोहलर
B) वर्थायमर
C) कॉफ्का
D) बंडुरा
उत्तर: B) वर्थायमर
65. ‘किशोर मानसशास्त्राचे जनक’ कोण आहेत?
A) गेसेल
B) स्टेनले हॉल
C) थॉर्नडाइक
D) फ्रॉईड
उत्तर: B) स्टेनले हॉल
66. मनोलैंगिक विकास सिद्धांताचे प्रतिपादक कोण आहेत?
A) फ्रॉईड
B) एरिक्सन
C) पियाजे
D) स्किनर
उत्तर: A) फ्रॉईड
67. एरिक्सन यांनी विकासाच्या किती अवस्था सांगितल्या?
A) 4
B) 5
C) 8
D) 10
उत्तर: C) 8
68. एरिक्सन यांचा विकास सिद्धांत कोणत्या कालावधीस लागू होतो?
A) जन्म ते बाल्यावस्था
B) जन्म ते किशोरावस्था
C) जन्म ते युवावस्था
D) जन्म ते मृत्यूपर्यंत
उत्तर: D) जन्म ते मृत्यूपर्यंत
69. बालकाच्या सामाजिक विकासावर सर्वाधिक प्रभाव कोणाचा असतो?
A) शिक्षक
B) मित्र
C) वातावरण
D) पुस्तके
उत्तर: C) वातावरण
70. बालकाची पहिली शाळा कोणती?
A) अंगणवाडी
B) विद्यालय
C) कुटुंब
D) समाज
उत्तर: C) कुटुंब
71. भाषा शिकविण्याचा योग्य क्रम कोणता?
A) वाचन–लेखन–श्रवण–भाषण
B) श्रवण–भाषण–वाचन–लेखन
C) भाषण–श्रवण–लेखन–वाचन
D) लेखन–वाचन–भाषण–श्रवण
उत्तर: B) श्रवण–भाषण–वाचन–लेखन
72. प्राथमिक स्तरावर मूल्यशिक्षणाची सर्वोत्तम पद्धत कोणती?
A) व्याख्यान
B) पाठांतर
C) शिक्षकाचे आदर्श वर्तन
D) परीक्षा
उत्तर: C) शिक्षकाचे आदर्श वर्तन
73. बाल मानसशास्त्रानुसार सर्वोत्तम विधान कोणते?
A) सर्व मुले सारखी असतात
B) प्रत्येक मूल विशिष्ट असते
C) मुले काहीच शिकू शकत नाहीत
D) बुद्धिमत्ता जन्मजात असते
उत्तर: B) प्रत्येक मूल विशिष्ट असते
74. संवेग शब्दाचा शाब्दिक अर्थ काय?
A) विचार
B) प्रेरणा
C) उत्तेजना किंवा भावनिक हालचाल
D) स्मृती
उत्तर: C) उत्तेजना किंवा भावनिक हालचाल
75. कौशल्य शिकण्याची पहिली अवस्था कोणती?
A) सराव
B) अनुकरण
C) पुनर्बलन
D) चिंतन
उत्तर: B) अनुकरण
76. अधिगम म्हणजे काय?
A) वर्तनात तात्पुरता बदल
B) अनुभवामुळे वर्तनात होणारा स्थायी बदल
C) शारीरिक वाढ
D) परिपक्वता
उत्तर: B) अनुभवामुळे वर्तनात होणारा स्थायी बदल
77. पावलॉव्ह यांचा अधिगम सिद्धांत कोणता?
A) सूझ (Insight) सिद्धांत
B) शास्त्रीय अनुबंधन सिद्धांत
C) सामाजिक अधिगम सिद्धांत
D) प्रयत्न व चुका सिद्धांत
उत्तर: B) शास्त्रीय अनुबंधन सिद्धांत
78. ‘प्रयत्न व चुका’ (Trial and Error) सिद्धांत कोणी मांडला?
A) स्किनर
B) कोहलर
C) थॉर्नडाइक
D) बंडुरा
उत्तर: C) थॉर्नडाइक
79. ‘सूझद्वारे शिकणे’ (Insight Learning) सिद्धांत कोणी मांडला?
A) पावलॉव्ह
B) स्किनर
C) कोहलर
D) फ्रॉईड
उत्तर: C) कोहलर
80. क्रियाप्रसूत अनुबंधन (Operant Conditioning) सिद्धांत कोणी दिला?
A) स्किनर
B) पावलॉव्ह
C) थॉर्नडाइक
D) वॉटसन
उत्तर: A) स्किनर
81. पुनर्बलन (Reinforcement) संकल्पना कोणाशी संबंधित आहे?
A) बंडुरा
B) स्किनर
C) फ्रॉईड
D) पियाजे
उत्तर: B) स्किनर
82. शिकण्याच्या प्रक्रियेत बक्षीस दिल्याने काय वाढते?
A) विस्मरण
B) प्रेरणा
C) तणाव
D) चिंता
उत्तर: B) प्रेरणा
83. वायगोत्स्की यांच्या मते बालक कसे शिकते?
A) शिक्षेमुळे
B) एकट्याने
C) सामाजिक आंतरक्रियेमुळे
D) फक्त निरीक्षणाने
उत्तर: C) सामाजिक आंतरक्रियेमुळे
84. ZPD (Zone of Proximal Development) ही संकल्पना कोणी मांडली?
A) पियाजे
B) स्किनर
C) वायगोत्स्की
D) कोहलर
उत्तर: C) वायगोत्स्की
85. मुलांच्या चुका कशा मानल्या पाहिजेत?
A) शिक्षेस पात्र
B) शिकण्याच्या प्रक्रियेचा भाग
C) दुर्लक्षित कराव्यात
D) अपयशाचे लक्षण
उत्तर: B) शिकण्याच्या प्रक्रियेचा भाग
86. सर्जनशीलतेशी कोणता विचारप्रकार संबंधित आहे?
A) अभिसारी विचार
B) अपसारी विचार
C) यांत्रिक विचार
D) स्मरण विचार
उत्तर: B) अपसारी विचार
87. खालीलपैकी कोणती संज्ञानात्मक प्रक्रिया आहे?
A) धावणे
B) खेळणे
C) चिंतन
D) उडी मारणे
उत्तर: C) चिंतन
88. बालकाच्या भाषा विकासात सर्वाधिक योगदान कोणाचे असते?
A) कुटुंब
B) शाळा
C) वर्तमानपत्रे
D) दूरदर्शन
उत्तर: A) कुटुंब
89. बालकाचा पहिला सामाजिक संपर्क कोणाशी होतो?
A) शिक्षक
B) मित्र
C) कुटुंब
D) शेजारी
उत्तर: C) कुटुंब
90. बालकाच्या सर्वांगीण विकासासाठी कोणता घटक महत्त्वाचा आहे?
A) वंशानुक्रम
B) वातावरण
C) शिक्षण
D) वरील सर्व
उत्तर: D) वरील सर्व
91. शैशवावस्थेची मुख्य वैशिष्ट्ये कोणती?
A) जलद शारीरिक विकास
B) इतरांवर अवलंबित्व
C) भाषाविकासाची सुरुवात
D) वरील सर्व
उत्तर: D) वरील सर्व
92. ‘विकास डोक्याकडून पायाकडे होतो’ हे कोणते तत्त्व आहे?
A) निकट-दूर तत्त्व
B) शीर्ष-पाद तत्त्व
C) सामान्य-विशिष्ट तत्त्व
D) सातत्य तत्त्व
उत्तर: B) शीर्ष-पाद तत्त्व
93. ‘विकास केंद्राकडून बाहेरच्या दिशेने होतो’ हे कोणते तत्त्व आहे?
A) शीर्ष-पाद तत्त्व
B) निकट-दूर तत्त्व
C) सातत्य तत्त्व
D) वैयक्तिक भिन्नता तत्त्व
उत्तर: B) निकट-दूर तत्त्व
94. व्यक्तिमत्त्वाच्या विकासात सर्वात महत्त्वाचा घटक कोणता?
A) वातावरण
B) वंशानुक्रम
C) परिपक्वता
D) वंशानुक्रम व वातावरण
उत्तर: D) वंशानुक्रम व वातावरण
95. ‘प्रत्येक बालक वेगळा असतो’ हे कोणते तत्त्व दर्शवते?
A) सातत्य तत्त्व
B) वैयक्तिक भिन्नता तत्त्व
C) एकात्मता तत्त्व
D) परिपक्वता तत्त्व
उत्तर: B) वैयक्तिक भिन्नता तत्त्व
96. नैतिक विकासाचा सिद्धांत कोणी मांडला?
A) पियाजे
B) एरिक्सन
C) कोहलबर्ग
D) फ्रॉईड
उत्तर: C) कोहलबर्ग
97. किशोरावस्थेला कोणता कालखंड म्हणतात?
A) सुवर्णकाल
B) खेळाचा काल
C) वादळ व तणावाचा काल
D) अनुकरणाचा काल
उत्तर: C) वादळ व तणावाचा काल
98. बालकांमध्ये राष्ट्रीयतेची भावना विकसित करण्यासाठी शिक्षकाने काय करावे?
A) शिक्षा द्यावी
B) राष्ट्रीय कार्यक्रम आयोजित करावेत
C) गृहपाठ वाढवावा
D) परीक्षा घ्यावी
उत्तर: B) राष्ट्रीय कार्यक्रम आयोजित करावेत
99. प्राथमिक वर्गातील विद्यार्थी सर्वात चांगले कसे शिकतात?
A) पाठांतराने
B) व्याख्यानाने
C) प्रत्यक्ष अनुभवाने
D) परीक्षेद्वारे
उत्तर: C) प्रत्यक्ष अनुभवाने
100. कक्षा 1 व 2 मधील विद्यार्थी प्रामुख्याने कसे शिकतात?
A) अमूर्त संकल्पनांनी
B) मूर्त अनुभवांनी
C) तर्कशक्तीने
D) संशोधनाने
उत्तर: B) मूर्त अनुभवांनी